IJZERSTERK – Hoe het nu gaat

Het is net een puzzel. Stuk je bij beetje begint het ergens op de lijken. Deze puzzel heeft zoveel stukjes dat ik mezelf soms even verlies in alle eindjes die ik nog aan elkaar moet gaan knopen. De rode draad is af. Ik heb er al wat mensen naar laten luisteren, het begint ergens op te lijken, maar tevreden ben ik nog niet. Maar ik loop op schema! Hierbij even nog wat hersenspinsels en wat zaken waar ik tegenaan ben gelopen.

Het inkorten van het lange gesprek

Hier schreef ik gisteren ook al even kort over. Ineke is een serieuze dame met een krachtig verhaal. Ik heb genoten van ons gesprek en van het luisteren naar haar verhalen. Nu beschrijft ze haar belevenissen soms wat langdradig en heeft ze ook wat zaken herhaald. Ik merk dat het inkorten van haar informatie en er daarnaast uiteindelijk alsnog een kloppend geheel van te maken, het lastigste is. Ik heb nu heel wat uren aan mijn bureau gezeten en genoeg tijd genomen om erover na te denken wat mogelijke oplossingen kunnen zijn. ( #kluizenaar ) Ik heb uiteindelijk besloten om bepaalde stukken of gebeurtenissen die Ineke vertelt, op een kortere manier te beschrijven en deze zelf in te spreken. Zo ben ik minuten aan het wegsnoepen. Het is écht een ‘kill your darlings’ productie waar ik nu mee bezig ben. Bij twijfel + het voegt niets toe aan het verhaal + bevat geen nuttige informatie + of ik kan het zelf inspreken = dan moet het weg.

Mijn eerdere ideeën en waarom ik deze nu nog niet uitvoer

Ik heb hiervoor, toen ik nog in mijn bedje moest liggen, een hoop podcast ideeën gehad. Dit mede omdat typen mijn nog niet goed afging en het praten wel steeds beter. Als mijn handen dan begonnen te jeuken terwijl mijn lijf nog niet wilde, dacht ik aan het gebruik van audio. Vandaar dat ik deze vakantie ook onder andere een podcast wilde gaan maken. Buig het negatieve om naar het positieve en kijk naar wat wél kan. Ik had ideeën waarvoor ik met de trein naar Parijs zou moeten gaan. Ik wil namelijk al sinds jongs af aan weten of ik familie ben van de schrijver Paul Léautaud. In Brabant is mijn familie, de enige ‘Léautaud-tak’. Mijn opa, Jo Léautaud, schreef veel. En nu ben ik de Léautaud in de tak van mogelijke nakomelingen van deze man, die een passie heeft voor het brengen van verhalen. Het is wel eens voorgekomen dat mijn moeder een afspraak bij een dokter had en de dokter half stond te dansen in de wachtkamer toen hij had ontdekt dat zijn volgende patiënt een ‘echte Léautaud’ was. Ik ben benieuwd naar deze man en naar al zijn bizarre verhalen. Helaas was het nu voor mij niet mogelijk om in een trein te stappen en naar Parijs te gaan met mijn hamer-hoofd, maar wat was dat een gaaf avontuur geweest! Misschien nog iets voor de toekomst. Maar wat als blijkt dat ik maar gewoon ‘toevallig zo heet’, is het dan nog wel een sterk verhaal?

Mijn andere idee was geïnspireerd op alle ‘true crime’ podcasts die nu zo uitermate populair zijn. ( En waar ik zelf ook het allerliefste naar luister. ) Denk aan bijvoorbeeld ‘De Brand in het landhuis van Simon Heijmans’ of ‘De Kasteelmoord van de VPRO’. Men wil weten wat er gaat gebeuren, en ik zit ook altijd op het puntje van mijn stoel te luisteren. Ik woon zelf in een nieuwbouwwijk aan de rand van Eindhoven, een extreem nette wijk, waar het uitzonderlijk is als ze je fiets weg jatten. De Eindhovenaren met geld wonen óf in de villawijken óf in Meerhoven. Nu woon ik zelf in één van de enige straten in Meerhoven waar nog kleinere huurhuizen staan, en prijs ik mezelf gelukkig dat ik juist hier mijn laatste kinderjaren nog heb mogen doorbrengen. Als klein meisje woonde ik in het centrum en was er buiten de grote achtertuin weinig ruimte om buiten te spelen. Toen ik 12 jaar oud was en naar Meerhoven kwam, was het dan ook niet gek dat ik als een kip zonder kop met al mijn vriendjes en vriendinnetjes door het groen aan het rennen was. Nu was er altijd één huis, bij het grote veld op de hoek, waar het altijd donker was, er lag altijd rotzooi, de ramen waren geblindeerd en en het grote hek van het balkon was weg. Tussen alle huizen die stuk voor stuk kopieën van elkaar leken, was dit het zwarte schaap. Het lelijke eendje. Ik vroeg altijd wat daar nu gebeurd kon zijn aan mijn vriendjes en vriendinnetjes. Ik weet nog dat ik het zelfs aan ouders van hen had gevraagd. De gekste verhalen kwamen dan naar boven. Politie inval, vrouwenhandel, moord. Je kon het zo gek niet bedenken of ik hoorde het. Ik ben nu jaren later nog steeds nieuwsgierig. Wát heeft zich nu precies in dat huis afgespeeld. Ik heb in bed een flinke tijd besteed aan het opzoeken van nieuwsberichten en publicaties over politie invallen, overvallen, vrouwenhandel, drugscriminaliteit en moord op dat desbetreffende adres, en er is letterlijk niets te vinden. Er is zelfs geen makelaar op het internet te vinden die het huis ooit verkocht heeft! Toch zou ik hier wel eens verder op in willen gaan. Bij buren langsgaan met een microfoon en informatie willen opvragen bij de politie Eindhoven. Maar ook hier weer, als nu blijkt dat er niets in dat huis is gebeurd, dan is mijn audiozoektocht naar het antwoord, mogelijk maar een slechte zoektocht. Ik kon het in deze 3 a 4 weken die ik nog overhad, niet riskeren dat ik zonder eindproductie zat.

En waarom dan wel IJZERSTERK?

Mijn vriendinnetje appte mij: ‘Fem, ik ken denk ik geen sterker mens dan jou.’ Overspoeld door de liefde die ik ontving, ben ik ook gaan nadenken over deze uitspraak. ‘Dat is helemaal niet waar dacht ik!’ Ik kende nog zoveel meer vrouwen die zo extreem sterk waren dat ik bewondering voor ze had. En daar wilde ik iets mee gaan doen. Ondanks dat we in de 21 ste eeuw leven, heb ik gevoelsmatig nog steeds het idee, en nu komt de feministe in mij naar boven, dat er zaken beter kunnen als het gaat om vrouwenrechten. En dat daarom deze verhalen van deze ijzersterke vrouwen verteld moeten worden. Zodat we van elkaar kunnen leren. En zo in IJZERSTERK geboren. Als ik eenmaal met een sterke vrouw rond de tafel zou zitten, zou niemand mijn eindproductie nog van mij afpakken. En zo hoopte ik mijn lessen van de vorige keer bij GENERATIEKLOOF , te kunnen toepassen en deze keer te kunnen verbeteren! Ook al waren deze stappen groot of klein.

Het experimenteren met de intro ( en de rest! )

Mijn gevoel zegt dat je bij de intro van een podcast gelijk geprikkeld moet worden. De muziek moet iets toevoegen aan het verhaal en de intro moet het hele verhaal dat nog gaat komen, versterken in zijn kracht. Nu had ik rechtenvrij verschillende muziek geregeld ( via een website waar ik een account heb ) en wilde ik deze muziek samenvoegen met uitspraken over vrouwen die eerder eens zijn gedaan in de media. In de trant van : ‘Nederlanders die een voorbeeldrol hebben en die hun mening over vrouwen zelfs in deze tijd niet onder stoelen of banken steken.’ Maar mag ik zomaar fragmenten uit interviews, Tweede kamer fragmenten en fragmenten uit televisie programma’s verwerken in mijn podcast? Dat moest in even gaan uitpluizen.

Het antwoord is natuurlijk sowieso: nee. Dat mag nooit ‘zomaar’ , maar wanneer mag dit wel? Ik zocht het op, en kwam eerst tot de conclusie dat het niet ging lukken tot ik bij het ‘citaatrecht‘ kwam.

De richtlijn ‘toestemming vragen is noodzakelijk’ geldt niet altijd. (Her)gebruik van video kán ook zijn toegestaan. Dat is het geval als sprake is van een exceptie op het auteursrecht; omstandigheden waarbinnen de wet bepaalt dat toestemming niet nodig is. Belangrijke excepties zijn het citaatrechtparodie en filmen van openbare werken. Last but not least: de vrijheid van meningsuiting kan uitkomst bieden. 

Toepassing van deze rechten vergt wel een juridische check; er zitten namelijk nogal wat haken en ogen aan. Zo kun je alleen een beroep doen op het citaatrecht als het gebruik van de content proportioneel is en indien redelijkerwijs mogelijk de naam van de maker en de bron vermeld wordt.

Bron: https://www.marketingfacts.nl/berichten/beeld-en-geluid-hergebruiken-in-video-wat-mag-wel-en-niet

Toen ik dit las, werd ik nogal huiverig. Ik wilde mezelf en anderen niet in de problemen werken doordat ik een uitspraak van Thierry Baudet in mijn podcast wilde verwerken. Ik had iemand nodig om mee te sparren. En dat werd Cécile Hibbeln, waar ik afgelopen schooljaar nog een les ‘Podcast maken’ van had gehad.

Daar kwam uit dat wanneer ik verwijs naar het feit dat het citaten zijn + de namen van de sprekens noem/bron/uitleg over wat je hoort én waarom, dat dit wel mogelijk is.

Of ik dit alsnog ga gebruiken is het volgende punt. Daar ben ik nog even over aan het brainstormen. Maar krachtiger maakt het mijn boodschap zeker!

Dat was het weer even voor nu. Tot de volgende!

Liefs, Femke

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *